PAZOS

Ata finais do século XIV estas terras foron dominio dos señores de Deza, chamados tamén os Churruchaos de Deza. E foi no chan de Agolada onde tivo lugar o enfrentamente bélico entre os Churruchaos e o arcebispo de Santiago. Algúns anos máis tarde Agolada aparece baixo dominio do Conde de Lemos, Pedro Enríquez de Castro.

PAZO DE BORRAXEIROS

 

Pazo de Borraxeiros

No século seguinte, os Moscos aparecen como donos de terras e propiedades en varias xurisdicións e eran comendatarios do Mosteiro de Baíña o cal foi arrasado polos irmandiños  A fortaleza de Borraxeiros, propiedade da casa de Altamira, tamén foi derrubada perante a Revolución irmandiña no ano 1467. Do antergo castelo de Borraxeiros foron aproveitados moitos elementos para a construción no século XVII, do Pazo de Salgado, coñecido na actualidade como o Pazo de Borraxeiros, que é unha das máis fermosas obras de arquitectura civil que hoxe se conservan en Galicia, e digna de ser visitada.  É unha construción de planta rectangular, con fachada ameada de dúas plantas, con interesante porta neoclásica e cheminea barroca, gran balconada interior, patio de armas e capela.

Así mesmo debemos facer referencia, dentro da arquitectura civil, doutras contrucións que podemos visitar no municipio: Casa Solar dos Basadre, hoxe chamado Pazo de Eidián, Casa dos Outeiros en Ferreiroa; Casa Grande de Cristín e Casa de Cabanelas, en Borraxeiros; Casa de Castro en Baíña e Casa de Ferraduras en Outeiro de Ramil; Casa Rectoral de Borraxeiros; Casa Rectoral de Trabancas...

 

MÁIS INFORMACIÓN SOBRE O PAZO DE BORRAXEIROS

Do século XVIII, en canto ás construcións históricas que se poden atopar no municipio, podemos destacar as seguintes:


 

  • Igrexa parroquial de Vilariño que presenta unha curiosa fachada barroca orixinal nos seus pináculos e no seu campanario.
  • Igrexa parroquial de Santa Comba de estilo neoclásico.
  • Igrexa parroquial de Brántega.
  • Igrexa de Santa María de Val de Sangorza, pertencente ao Barroco rural, etc.

    Non debemos esquencernos doutras contrucións representativas do municipio como son: Cruceiros. hórreos. Pontes, etc... espallados por todas as parroquias do Concello e dignos de ser visitados.

    Neste século é cando Agolada vai comezar a medrar entorno á feira, que se traslada dende os Chaos de Aián ao recinto feiral dos Pendellos, verdadeiro monumento histórico-artístico, con rudas construcións e que constitúe un singular exemplo deste tipo de arquitectura rural.
Conello de Agolada